وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار)
Patent Attorney / Patent Agent (AI & Software)
وکیل یا نمایندهٔ ثبت اختراع در حوزهٔ هوش مصنوعی و نرم‌افزار، اختراع‌هایی مثل مدل‌های یادگیری ماشین، سیستم‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزار AI را به درخواست ثبت اختراع تبدیل می‌کند: با مخترع کار می‌کند تا نوآوری را پیدا کند، شرح اختراع و ادعاها (claims) را می‌نویسد و در برابر ایرادهای ادارهٔ ثبت اختراع از درخواست دفاع می‌کند (prosecution). «AI Patent Attorney» عنوان شغلی کارفرماها نیست؛ آگهی‌ها عنوان‌هایی مثل Patent Agent – Artificial Intelligence & Software (در Finnegan)، Trainee Patent Attorney – AI & Software (در Page White Farrer)، Patent Scientist (در Knobbe Martens) و Technical Specialist (در Sterne Kessler) دارند. برای مهندسی که مدرک حقوق ندارد راه ورود واقعی وجود دارد: در آمریکا با مدرک فنی و قبولی در آزمون USPTO عنوان Patent Agent می‌گیرید و در بریتانیا و اروپا Patent Attorney اصلاً وکیل دادگستری نیست و با مدرک علمی و آموزش ضمن کار تربیت می‌شود.
مقدمه و تعریف شغل
وکیل یا نمایندهٔ ثبت اختراع (Patent Attorney / Patent Agent) نمایندهٔ مخترع یا شرکت نزد ادارهٔ ثبت اختراع است: اختراع را می‌فهمد، آن را به زبان دقیق حقوقی می‌نویسد و تا صدور اختراع از آن دفاع می‌کند. در حوزهٔ AI و نرم‌افزار، موضوع کار مدل‌های یادگیری ماشین، هوش مصنوعی مولد، سیستم‌های توزیع‌شده، رمزنگاری و معماری نرم‌افزار است؛ همان فهرستی که آگهی Page White Farrer آورده. در آمریکا دو عنوان وجود دارد: طبق USPTO کسی که آزمون ثبت‌نام را قبول شود patent agent می‌شود و اگر وکیل دارای مجوز هم باشد patent attorney. Finnegan و Knobbe برای نوشتن و پیگیری درخواست، patent agent استخدام می‌کنند، اما نقش‌های درون‌سازمانی ارشد مثل Adobe و Cerebras مدرک JD و عضویت در کانون وکلا را شرط گذاشته‌اند. در بریتانیا و اروپا Patent Attorney حرفه‌ای جدا از وکالت دادگستری است و با مدرک علمی و آموزش ضمن کار به دست می‌آید.
حجم کار در این حوزه بالا رفته است. طبق گزارش WIPO، شمار خانواده‌های اختراع (patent families) در هوش مصنوعی مولد از ۷۳۳ در ۲۰۱۴ به بیش از ۱۴ هزار در ۲۰۲۳ رسیده و در مدل‌های زبانی بزرگ از ۵۳ در ۲۰۲۰ به ۸۸۱ در ۲۰۲۳. هم‌زمان قواعد بازی تغییر کرده است: USPTO در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ راهنمای تازه‌ای برای موضوع قابل ثبت با تمرکز بر AI منتشر کرد، در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد MPEP را بر پایهٔ تصمیم Ex parte Desjardins، که دربارهٔ ادعاهای بهبود یادگیری ماشین بود، تغییر می‌دهد، و در نوامبر ۲۰۲۵ راهنمای فوریهٔ ۲۰۲۴ دربارهٔ مخترع بودن در اختراع‌های ساخته‌شده با کمک AI را کاملاً لغو و جایگزین کرد. اداره ثبت اختراع بریتانیا هم در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، پس از رأی دیوان عالی در پروندهٔ Emotional Perception، راهنمای AI خود را برداشت. نتیجه اینکه کارفرماها کسی را می‌خواهند که هم ML را بفهمد و هم این قواعد در حال تغییر را؛ آگهی Finnegan تجربهٔ کاری در AI، یادگیری ماشین، LLM یا نرم‌افزار را الزامی کرده و به‌طور خاص از NLP نام برده است.
چه چیزی می‌سازید؟
مثال‌های واقعی از خروجی کار یک وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار)
درخواست ثبت اختراع برای اختراع‌های AI
شرح اختراع و ادعاها برای مدل یادگیری ماشین، هوش مصنوعی مولد یا یک سیستم نرم‌افزاری. Knobbe این را «نوشتن درخواست، شامل شرح و ادعاها، با وضوح و دقت فنی» تعریف می‌کند و Page White Farrer همین کار را برای ثبت در بریتانیا، اروپا و در سطح بین‌المللی.
پاسخ به Office Action
وقتی کارشناس درخواست را رد می‌کند، اسنادی را که به آن‌ها استناد کرده تحلیل می‌کنید، ادعا را اصلاح می‌کنید و استدلال می‌نویسید؛ گاهی هم با کارشناس جلسه (Examiner interview) دارید. این بخش از وظایف آگهی Knobbe است.
جلسه‌های کشف اختراع با مهندسان
Lyft از این نقش invention harvesting، جلسه‌های افشای اختراع و کاوش در پورتفوی را می‌خواهد و 1X می‌خواهد مستقیم کنار تیم‌های مهندسی، AI و سخت‌افزار باشد تا فناوری قابل ثبت زود پیدا شود.
نمودار و شکل فنی اختراع
در آگهی Knobbe «کشیدن نمودارها و شکل‌های فنی که اختراع را توصیف می‌کنند» جزو وظایف است؛ برای یک اختراع ML یعنی نشان دادن جریان داده، اجزای مدل و مراحل روش.
نظر حقوقی، freedom-to-operate و نقشهٔ اختراع‌ها
Dority & Manning از این نقش نوشتن نظر حقوقی (opinions of counsel)، بررسی‌های due diligence و تحلیل‌های freedom-to-operate و landscape را می‌خواهد؛ 1X از همین تحلیل‌ها برای تصمیم‌های تهاجمی و دفاعی استفاده می‌کند.
بازبینی انتشارهای فنی پیش از بیرون رفتن
Lyft از وکیل اختراعش می‌خواهد مقاله‌ها، پست‌های وبلاگ و ارائه‌های کنفرانس را پیش از انتشار از نظر ریسک مالکیت فکری و محرمانگی بررسی کند؛ برای شرکت‌های AI که زیاد مقاله منتشر می‌کنند این کار مهمی است.
تخصص‌های مختلف وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار)
این شغل یک عنوان واحد نیست — مسیرهای تخصصی متعددی دارد
نگارش و پیگیری اختراع‌های AI و نرم‌افزار
Patent Prosecution (AI & Software)
هستهٔ این شغل: نوشتن درخواست و پاسخ به Office Action برای اختراع‌های ML، LLM و نرم‌افزار؛ عنوان آگهی‌های Finnegan و Page White Farrer.
متخصص فنی در دفتر حقوقی اختراع
Technical Specialist / Patent Scientist
راه ورود مهندسانی که هنوز ثبت‌نام نشده‌اند. Sterne Kessler مهندسان تازه‌وارد به حقوق اختراع را می‌پذیرد، Knobbe عنوان Patent Scientist را به کار می‌برد و Fish & Richardson آگهی Technology Specialist در علوم کامپیوتر و مهندسی برق دارد.
وکیل اختراع درون‌سازمانی
In-house Patent Counsel
مدیریت پورتفوی اختراع یک شرکت فناوری و هدایت وکلای بیرونی؛ مثل آگهی‌های Adobe، Lyft و Cerebras. این نقش‌ها معمولاً مدرک JD و عضویت در کانون وکلا می‌خواهند.
نظر حقوقی، freedom-to-operate و پشتیبانی دعاوی
Opinions, FTO & Litigation Support
تحلیل اعتبار و نقض اختراع و پشتیبانی فنی از دعاوی؛ Finnegan نوشتن نظر حقوقی و پشتیبانی از دعاوی را جزو وظایف patent agent آورده و Dority & Manning تحلیل freedom-to-operate را.
اختراع‌های سخت‌افزار AI و نیمه‌هادی
AI Hardware & Semiconductor Patents
اختراع‌های تراشه و زیرساخت AI؛ Page White Farrer آگهی جداگانهٔ Trainee Patent Attorney – Semiconductors & AI Hardware دارد، Sterne Kessler آگهی Technical Specialist در نیمه‌هادی و Cerebras این کار را در کل زنجیرهٔ زیرساخت AI می‌خواهد.
تفاوت با شغل‌های مشابه
کجا این شغل تمام می‌شود و شغل دیگری شروع می‌شود؟
متخصص انطباق سیستم‌های AI خود سازمان را با قانون و مقررات هم‌خوان می‌کند: فهرست سیستم‌ها، طبقه‌بندی ریسک، کنترل و شاهد. وکیل یا نمایندهٔ ثبت اختراع از اختراع مشتری محافظت می‌کند و خروجی‌اش درخواست ثبت و پاسخ به ادارهٔ ثبت اختراع است. هیچ‌یک از آگهی‌های بررسی‌شده هر دو کار را با هم نمی‌خواهد. در هر دو مسیر مدرک حقوق همیشه شرط نیست، اما اینجا مدرک فنی شرط است: USPTO برای آزمون رشته‌هایی مثل علوم کامپیوتر، مهندسی برق یا فیزیک می‌خواهد.
سیاست‌گذار روی قاعده‌هایی کار می‌کند که هنوز در حال شکل گرفتن‌اند و با قانون‌گذار و ناظر حرف می‌زند. نمایندهٔ ثبت اختراع قانون موجود را روی یک اختراع مشخص به کار می‌برد. اما باید تغییر قاعده‌ها را دقیق دنبال کند، چون مستقیم روی کارش اثر دارد: USPTO در نوامبر ۲۰۲۵ راهنمای مخترع بودن در اختراع‌های ساخته‌شده با کمک AI را عوض کرد و اداره ثبت اختراع بریتانیا در فوریهٔ ۲۰۲۶ راهنمای AI خود را برداشت.
Legal Engineer برای شرکت‌های نرم‌افزار حقوقی و تیم‌های نوآوری دفاتر حقوقی، کار حقوقی را به workflow و ابزار AI تبدیل می‌کند. در دنیای اختراع هم چنین نقشی هست: Solve Intelligence برای Legal and Product Engineer (Patent Prosecution) کسی را می‌خواهد که مدل‌های زبانی را برای تحلیل ادعا و مقایسهٔ پیشینه بهتر کند و معیار ارزیابی بسازد. اما همین آگهی مجوز نزد USPTO، EPO یا JPO و ۳+ سال تجربهٔ prosecution را شرط گذاشته است. یعنی شغل این صفحه، یعنی نوشتن و پیگیری درخواست برای مشتری، اغلب پیش‌نیاز آن نقش است.
کارشناس بررسی آن طرف میز است: در اداره ثبت اختراع تصمیم می‌گیرد درخواست پذیرفته شود یا نه، و نماینده از طرف متقاضی استدلال می‌کند. USPTO برای Patent Examiner (Computer Science) با حقوق ۶۸٬۵۳۹ تا ۱۲۱٬۹۱۹ دلار استخدام می‌کند، اما فقط از شهروندان آمریکا. این دو مسیر به هم وصل‌اند: Knobbe سابقهٔ کارشناسی در USPTO را امتیاز می‌داند و تجربهٔ کار در USPTO را هم‌ارز تجربهٔ کار در دفتر حقوقی می‌پذیرد.
تأثیر در صنایع مختلف
وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار) در همه صنایع مشغول به کار است — نه فقط شرکت‌های فناوری
دفاتر حقوقی تخصصی مالکیت فکری
بیشتر این کار در دفاتری مثل Finnegan، Knobbe Martens، Sterne Kessler و Dority & Manning انجام می‌شود؛ Dority & Manning مشتریانش را از استارتاپ تا شرکت‌های Fortune 100 توصیف می‌کند
رباتیک و embodied AI
1X برای ربات انسان‌نمای NEO نخستین مسئول مالکیت فکری خود را استخدام می‌کند تا اختراع‌های رباتیک، AI و سخت‌افزار را ثبت و راز تجاری را مدیریت کند
تراشه و زیرساخت AI
Cerebras مدیر مالکیت فکری می‌خواهد که اختراع‌ها را در سخت‌افزار، نرم‌افزار و سرویس ابری AI جمع کند و در مسائل مالکیت فکری مدل‌های پایه مشاوره بدهد
نرم‌افزار خلاقیت و هوش مصنوعی مولد
Adobe از وکیل اختراعش فهم عالی از معماری نرم‌افزار و AI/ML می‌خواهد و از او انتظار دارد ابزارهای AI را وارد کار مالکیت فکری کند
حمل‌ونقل و خودروهای خودران
Lyft وکیل اختراعی برای پورتفوی خود، از جمله در پشتیبانی از استقرار خودروهای خودران روی شبکه‌اش، استخدام می‌کند
نرم‌افزار حقوقی برای اختراع
Solve Intelligence ابزار AI برای کار اختراع می‌فروشد و به گفتهٔ خودش به بیش از ۶۰۰ تیم مالکیت فکری؛ برای ساختن محصولش هم نمایندهٔ ثبت اختراع باتجربه استخدام می‌کند
ادارهٔ ثبت اختراع
USPTO کارشناس بررسی اختراع با تخصص علوم کامپیوتر استخدام می‌کند؛ مسیری که Knobbe آن را برای کار بعدی در دفتر حقوقی امتیاز می‌داند
تصورات غلط رایج
قبل از تصمیم‌گیری، این باورهای اشتباه را بشناسید
برای این کار حتماً باید وکیل باشید و مدرک حقوق داشته باشید
در آمریکا، طبق USPTO، کسی که آزمون را قبول شود به‌عنوان patent agent ثبت می‌شود و مدرک حقوق لازم ندارد؛ Finnegan آگهی patent agent در AI و نرم‌افزار دارد و Sterne Kessler از Technical Specialistها فقط مدرک فنی می‌خواهد. در بریتانیا هم، طبق راهنمای شغلی دانشگاه Newcastle، مدرک حقوق لازم نیست. اما نقش‌های درون‌سازمانی ارشد مثل Adobe، Lyft و Cerebras مدرک JD و عضویت در کانون وکلا می‌خواهند.
مدل‌ها و الگوریتم‌های AI را نمی‌شود ثبت اختراع کرد
راهنمای EPO می‌گوید مدل‌ها و الگوریتم‌های AI به‌خودی‌خود ماهیت ریاضی انتزاعی دارند، اما اگر به حل یک مسئلهٔ فنی کمک کنند در خصلت فنی اختراع سهم دارند. در آمریکا هم، طبق Nixon Peabody، در Ex parte Desjardins ادعاهای یک روش یادگیری ماشین واجد شرایط ثبت (eligible) دانسته شد، چون به سیستم کمک می‌کرد کارهای تازه را یاد بگیرد و دانش قبلی را حفظ کند، با مصرف کمتر حافظه. کلید کار نشان دادن بهبود فنی است، نه نوشتن یک فرمول.
اگر اختراعی را AI ساخته باشد، می‌شود AI را مخترع ثبت کرد
نه. USPTO در راهنمای نوامبر ۲۰۲۵ تکرار کرده که فقط انسان‌ها می‌توانند مخترع باشند و سیستم‌های AI ابزار مخترع‌اند. پروندهٔ DABUS، سیستمی که Stephen Thaler ساخت، در آمریکا، دفتر اروپایی اختراع و دیوان عالی بریتانیا به همین نتیجه رسید؛ آفریقای جنوبی استثناست و درخواست مرتبط با DABUS را پذیرفت. کار نماینده این است که سهم انسان را در اختراع درست تشخیص دهد و بنویسد.
ابزارهای AI به‌زودی کل این شغل را حذف می‌کنند
ابزارها بخشی از کار را سریع‌تر می‌کنند: Solve Intelligence می‌گوید کاربرانش ۵۰ تا ۹۰ درصد افزایش بهره‌وری گزارش کرده‌اند (ادعای خود شرکت). اما همین شرکت برای ساختن ابزارش نمایندهٔ ثبت اختراع با ۳+ سال تجربه استخدام می‌کند، و Adobe و Lyft کار با ابزارهای AI را جزو شرایط وکیل اختراع گذاشته‌اند. آنچه تغییر می‌کند شکل کار است؛ Harrison Barnes از BCG Attorney Search هشدار داده که شاید جای کمتری برای کارهای پایهٔ تازه‌کارها بماند.
مهندس AI باشید، فوراً می‌توانید patent agent شوید
بیشتر آگهی‌ها تجربهٔ خود کار اختراع را می‌خواهند: Finnegan سابقهٔ prosecution را الزامی می‌داند و Knobbe و Dority & Manning دست‌کم ۲ سال. درِ ورود تازه‌کار عنوان‌هایی مثل Technical Specialist یا Trainee است. در بریتانیا رسیدن به صلاحیت کامل معمولاً چهار تا شش سال طول می‌کشد و در کانادا ۲۴ ماه آموزش زیر نظر ناظر لازم است.
یک روز کاری واقعی
در هر سطح روز کاری چه شکلی است؟
جونیور: Technical Specialist یا Trainee (۰–۲ سال)
زیر نظر یک وکیل یا نمایندهٔ باتجربه کار می‌کنید و هم‌زمان برای آزمون آماده می‌شوید. Sterne Kessler از Technical Specialistها انتظار دارد در سال اول آزمون USPTO را بدهند و Page White Farrer دورهٔ تحصیلات تکمیلی مالکیت فکری را برای کارآموزانش فراهم می‌کند.
- ◆پژوهش دربارهٔ فناوری یک اختراع تازه و خلاصه کردن آن برای وکیل
- ◆گفت‌وگو با مخترع برای فهمیدن و کامل کردن افشای فنی
- ◆نوشتن پیش‌نویس بخشی از شرح اختراع یا پاسخ به Office Action
- ◆ثبت مهلت‌ها و مرتب نگه داشتن پروندهٔ prosecution
میانی: Patent Agent یا Patent Attorney ثبت‌شده (۲–۵ سال)
مسئول پرونده‌های خودتان هستید: از جلسه با مخترع تا پاسخ نهایی به کارشناس. بخش زیادی از روز نوشتن است و بخشی جلسه با مشتری و کارشناس ثبت. در دفاتر حقوقی هدف ساعت قابل صورت‌حساب هم هست؛ Sterne Kessler آن را ۱٬۹۰۰ ساعت در سال اعلام کرده.
- ◆نوشتن ادعاها و شرح کامل برای یک اختراع ML
- ◆تحلیل اسناد استنادشده و نوشتن اصلاحیه و استدلال
- ◆جلسهٔ تلفنی یا تصویری با کارشناس ثبت (Examiner interview)
- ◆هماهنگی با همکار خارجی برای ثبت همان اختراع در کشوری دیگر
ارشد: وکیل اختراع درون‌سازمانی یا شریک (۵+ سال)
کمتر خودتان درخواست می‌نویسید و بیشتر تصمیم می‌گیرید چه چیزی ثبت شود، کار وکلای بیرونی را بازبینی می‌کنید و به مدیران مشاوره می‌دهید. Lyft از این سطح تصمیم‌گیری دربارهٔ ثبت، ادامه یا رها کردن درخواست‌ها بر اساس ارزش فنی، رقابت و هزینه را می‌خواهد.
- ◆جلسه با تیم پژوهش برای پیدا کردن اختراع‌های پرارزش پیش از انتشار مقاله
- ◆تصمیم دربارهٔ ثبت اختراع یا نگه داشتن به‌عنوان راز تجاری
- ◆بازبینی پیش‌نویس‌ها و پاسخ‌هایی که دفتر بیرونی فرستاده
- ◆مشاوره دربارهٔ مجوز، open source یا ادعای اختراع یک شرکت دیگر
مسئولیت‌ها و وظایف
مسئولیت‌های اصلی
وظایف روزانه و مهارت‌های مورد نیاز در این شغل
- ◈پیدا کردن اختراع‌های قابل ثبت در فناوری مشتری یا شرکت (invention harvesting) و جلسه با مخترعان
- ◈نوشتن درخواست ثبت اختراع، شامل شرح اختراع و ادعاها، برای مدل‌ها، سیستم‌های AI و نرم‌افزار
- ◈کشیدن نمودارها و شکل‌های فنی که اختراع را توصیف می‌کنند
- ◈تحلیل اسنادی که کارشناس ثبت به آن‌ها استناد کرده، نوشتن اصلاحیه و استدلال و مصاحبه با کارشناس (پاسخ به Office Action)
- ◈جستجوی پیشینه، تحلیل freedom-to-operate و تهیهٔ نقشهٔ اختراع‌ها (landscape)
- ◈نوشتن نظر حقوقی (opinion) و پشتیبانی فنی از دعاوی اختراع
- ◈آموزش پژوهشگران و مهندسان دربارهٔ مسائل اختراع و بازبینی مقاله‌ها و ارائه‌ها از نظر ریسک افشا پیش از انتشار
- ◈توضیح فناوری پیچیده به زبانی دقیق و قابل دفاع برای کارشناس ثبت، مشتری و مدیران
- ◈مدیریت پرونده‌ها و مهلت‌ها و هماهنگی با همکاران خارجی برای ثبت در کشورهای دیگر
مهارت‌های مورد نیاز
مهارت‌های فنی، نرم و حوزه‌ای که یک وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار) موفق به آن‌ها نیاز دارد
مهارت‌های فنی
Finnegan تجربهٔ کاری در AI، یادگیری ماشین، LLM یا نرم‌افزار را الزامی کرده و Knobbe درس و تجربهٔ AI/ML را ترجیح می‌دهد
Adobe «فهم عالی از معماری نرم‌افزار و AI/ML» را شرط گذاشته است
USPTO رشته‌هایی مثل Computer Science، Computer Engineering، Electrical Engineering و Physics را برای آزمون می‌پذیرد؛ Page White Farrer کارشناسی ارشد در علوم کامپیوتر، فیزیک یا ریاضی می‌خواهد
برای پیدا کردن نوآوری واقعی یک اختراع ML باید مقاله و گاهی کد را بخوانید؛ Page White Farrer تجربهٔ عملی طراحی و ساخت سیستم فنی را «بسیار ارزشمند» می‌داند
برای اختراع‌های تراشه و دیتاسنتر؛ Cerebras توانایی فهم زیرساخت AI، سخت‌افزار، شبکه و ابر را می‌خواهد
مهارت‌های کار اختراع
Cerebras می‌خواهد افشای فنی را به «ادعاهای ارزشمند» تبدیل کنید و 1X ادعاهای «قوی و قابل اجرا»
Knobbe: نوشتن درخواست، شامل شرح و ادعاها، با وضوح و دقت فنی
تحلیل اسناد استنادشده، اصلاحیه، استدلال و مصاحبه با کارشناس (آگهی Knobbe)
شناخت راهنمای ۲۰۲۴ USPTO دربارهٔ AI، Ex parte Desjardins و رویکرد EPO در G-II 3.3.1
پیدا کردن اختراع‌ها و مقاله‌های پیشین با ابزارهایی مثل Google Patents و The Lens
Dority & Manning و 1X هر دو این تحلیل‌ها را می‌خواهند
1X و Cerebras تجربهٔ راهبرد ثبت خارجی را امتیاز می‌دانند؛ Sterne Kessler ارتباط با همکاران خارجی را جزو کار روزانه آورده
1X از این نقش می‌خواهد برای هر اختراع تصمیم بگیرد با ثبت حفاظت شود یا به‌عنوان راز تجاری
مهارت‌های نرم
Sterne Kessler نمونهٔ نوشتاری می‌خواهد و Page White Farrer مهارت نوشتاری عالی؛ یک کلمهٔ نادقیق در ادعا دامنهٔ حفاظت را عوض می‌کند
Page White Farrer توجه به جزئیات و تعهد به کار باکیفیت را از شرایط آورده؛ مهلت‌های ثبت هم جای خطا ندارند
Lyft می‌گوید در این نقش به همان اندازه که با وکلا هستید با مهندسان و پژوهشگران هم هستید
Page White Farrer توانایی فهم سریع مفاهیم فنی پیچیده را می‌خواهد، چون هر مشتری فناوری تازه‌ای می‌آورد
Lyft «AI fluency» می‌خواهد و Adobe پیدا کردن فرصت‌های به کار بردن ابزارهای AI در کار مالکیت فکری را
نقشه راه و مسیر آموزشی
نقشه راه تبدیل شدن به وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار)
این مسیر گام به گام شما را از صفر تا حرفه‌ای هدایت می‌کند.
پایهٔ فنی: یادگیری ماشین و نرم‌افزار در حدی که اختراع را بفهمید
اصل کار فهمیدن اختراع است. آگهی Finnegan تجربهٔ کاری در AI، یادگیری ماشین، مدل‌های زبانی بزرگ یا نرم‌افزار را الزامی می‌داند و Knobbe داوطلبانی را ترجیح می‌دهد که درس و تجربهٔ AI/ML دارند. مدرک هم مهم است: USPTO برای آزمون ثبت‌نام رشته‌هایی مثل Computer Science (کارشناسی علوم از دانشگاه معتبر)، Computer Engineering، Electrical Engineering و Physics را می‌پذیرد و مدرک معادل خارجی را هم قبول می‌کند. اگر مهندس نرم‌افزار یا ML هستید این مرحله مرور است؛ هدف این است که بتوانید یک مقالهٔ ML را بخوانید و بگویید نوآوری‌اش دقیقاً کجاست.
مبانی حقوق مالکیت فکری و ثبت اختراع
پیش از نوشتن باید بدانید چه چیزی قابل ثبت است: نوآوری، بدیهی نبودن، موضوع قابل ثبت (patent eligibility) و ساختار ادعاها. تفاوت دو عنوان را هم از همین‌جا بشناسید: طبق USPTO کسی که آزمون را قبول شود به‌عنوان patent agent ثبت می‌شود و فقط اگر وکیل دارای مجوز هم باشد به‌عنوان patent attorney. در بریتانیا، طبق راهنمای شغلی دانشگاه Newcastle، برای این کار مدرک حقوق لازم نیست و مدرک علمی ترجیح داده می‌شود.
نگارش ادعا، شرح اختراع و پاسخ به Office Action
این مهارت اصلی شغل است و بیشترش زیر نظر یک وکیل باتجربه یاد گرفته می‌شود. آگهی Knobbe کار روزانه را همین‌طور شرح می‌دهد: بررسی فناوری مشتری برای پیدا کردن اختراع، کشیدن نمودار فنی، نوشتن شرح و ادعاها و تحلیل اسنادی که کارشناس به آن‌ها استناد کرده، همراه با نوشتن اصلاحیه و استدلال. تمرین خوب، خواندن اختراع‌های ثبت‌شدهٔ AI در Google Patents و مقایسهٔ ادعاها با مقالهٔ اصلی است.
آزمون و مجوز: آمریکا، بریتانیا و اروپا یا کانادا
در آمریکا، آزمون USPTO صد سؤال چهارگزینه‌ای در دو جلسهٔ سه‌ساعته است و برای قبولی باید به ۶۳ سؤال از ۹۰ سؤال نمره‌دار درست جواب دهید. اما این آزمون برای غیرشهروندانی که در آمریکا زندگی نمی‌کنند برگزار نمی‌شود. Sterne Kessler از Technical Specialistهای تازه انتظار دارد در سال اول آزمون را بدهند. در بریتانیا، طبق Prospects، رسیدن به صلاحیت UK و European Patent Attorney معمولاً چهار تا شش سال طول می‌کشد. در کانادا، CPATA ۲۴ ماه آموزش زیر نظر یک ناظر تأییدشده و سپس آزمون می‌خواهد و شرط اقامت کانادا دارد.
قواعد خاص AI و ابزارهای تازه
قواعد ثبت اختراع‌های AI مدام عوض می‌شود. USPTO در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ راهنمای تازه‌ای دربارهٔ موضوع قابل ثبت با تمرکز بر AI منتشر کرد، در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد MPEP را بر پایهٔ تصمیم Ex parte Desjardins تغییر می‌دهد و در نوامبر ۲۰۲۵ راهنمای مخترع بودن در اختراع‌های ساخته‌شده با کمک AI را جایگزین کرد. اداره ثبت اختراع بریتانیا هم در فوریهٔ ۲۰۲۶ راهنمای AI خود را پس از رأی دیوان عالی کنار گذاشت. هم‌زمان کارفرماها کار با ابزارهای AI را می‌خواهند: Lyft «AI fluency» می‌خواهد و Adobe از وکیل اختراعش می‌خواهد فرصت‌های به کار بردن ابزارهای AI در کار مالکیت فکری را پیدا کند.
ابزارها و استک فنی
ابزارهایی که هر مهندس AI باید بشناسد، دسته‌بندی‌شده بر اساس اولویت
جستجوی اختراع و پیشینه (prior art)
جستجو و تحلیل اختراع‌ها و مقاله‌های علمی در یک‌جا با دسترسی باز؛ برای نقشهٔ اختراع‌ها (landscape) مفید است
ثبت، پیگیری و مرجع بررسی
راهنمای بررسی دفتر اروپایی اختراع؛ بخش G-II 3.3.1 به AI و یادگیری ماشین می‌پردازد
ابزارهای AI برای کار ثبت اختراع
پلتفرم AI برای مراحل مختلف کار اختراع، از invention harvesting و نگارش تا prosecution؛ این شرکت خودش وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع با ۳+ سال تجربه استخدام می‌کند
به‌روز ماندن با قواعد
صفحهٔ رسمی که راهنمای ۲۰۲۴ دربارهٔ AI، مثال‌های ۴۷ تا ۴۹ و یادداشت‌های بعدی را یک‌جا دارد
مسیر پیشرفت شغلی
از جونیور تا Staff Engineer — چه مهارت‌هایی نیاز دارید و چه درآمدی انتظار داشته باشید
Technical Specialist / Patent Scientist / Trainee
۰ تا ۲ سال
~$140K
میانگین سالانه (آمریکا)
پژوهش دربارهٔ فناوری، کمک به آماده کردن درخواست‌ها، کار با مخترعان، نوشتن تحلیل برای وکلا و مدیریت پرونده و مهلت؛ هم‌زمان آماده شدن برای آزمون (فهرست وظایف آگهی Sterne Kessler)
Patent Agent / Patent Attorney ثبت‌شده
۲ تا ۵ سال
~$148K
میانگین سالانه (آمریکا)
نوشتن و پیگیری مستقل درخواست‌ها، پاسخ به Office Action و مصاحبه با کارشناس؛ Knobbe و Dority & Manning برای این سطح دست‌کم ۲ سال تجربهٔ نگارش و prosecution می‌خواهند
Senior Patent Attorney / Patent Counsel درون‌سازمانی
۵+ سال
~$165K
میانگین سالانه (آمریکا)
مدیریت پورتفوی اختراع و وکلای بیرونی، راهبرد ثبت، آموزش مهندسان و مذاکرهٔ مجوز؛ Adobe برای این نقش ۵ تا ۸ سال و Lyft بیش از ۵ سال تجربهٔ prosecution می‌خواهد
Head of IP / Director / Partner
معمولاً ۱۰+ سال
ساختن و هدایت کل کار مالکیت فکری یک شرکت یا گروه؛ 1X و Cerebras برای این سطح حدود ۱۰ سال تجربه یا بیشتر می‌خواهند
چالش‌ها و جنبه‌های منفی
واقعیت‌هایی که کمتر در آگهی‌های شغلی می‌بینید — قبل از ورود بدانید
مسیر طولانی صلاحیت
عمومیدر بریتانیا، طبق Prospects، رسیدن به صلاحیت UK و European Patent Attorney معمولاً چهار تا شش سال طول می‌کشد و به گفتهٔ EPO، آزمون EQE به‌طور گسترده یکی از دشوارترین آزمون‌های حرفه‌ای شناخته می‌شود. در کانادا ۲۴ ماه آموزش زیر نظر ناظر و بعد آزمون لازم است. در آمریکا آزمون USPTO کوتاه‌تر است، اما بیشتر آگهی‌ها بعد از آن هم چند سال تجربهٔ prosecution می‌خواهند.
شرط اقامت و اجازهٔ کار
عمومیآزمون USPTO برای غیرشهروندانی که در آمریکا زندگی نمی‌کنند برگزار نمی‌شود، کارشناسی بررسی اختراع در USPTO فقط برای شهروندان آمریکاست، CPATA در کانادا شرط اقامت دارد و Page White Farrer صریحاً نوشته اجازهٔ کار در بریتانیا لازم است و اسپانسر نمی‌شود. این شغل به کشوری که در آن کار می‌کنید گره خورده است.
قواعدی که مدام عوض می‌شوند
عمومیاداره ثبت اختراع بریتانیا راهنمای AI خود را که از ۲۰۲۲ منتشر و چند بار به‌روز کرده بود، در فوریهٔ ۲۰۲۶ پس از رأی دیوان عالی برداشت. USPTO هم راهنمای فوریهٔ ۲۰۲۴ دربارهٔ مخترع بودن را در نوامبر ۲۰۲۵ لغو کرد و یادداشت دسامبر ۲۰۲۵ دربارهٔ اظهارنامه‌های SMED را در آوریل ۲۰۲۶ با یادداشت تازه‌ای جایگزین کرد. استدلالی که پارسال کار می‌کرد ممکن است امسال کار نکند.
ساعت‌های قابل صورت‌حساب
شرکت بزرگدر دفاتر حقوقی کار با ساعت سنجیده می‌شود. Sterne Kessler هدف ۱٬۹۰۰ ساعت قابل صورت‌حساب در سال را در آگهی خود نوشته است؛ یعنی فشار زمانی و مستندسازی دقیق وقت بخشی از کار روزانه است.
فشار ابزارهای AI بر کارهای پایه
عمومیجستجوی پیشینه و پیش‌نویس اولیه همان کارهایی است که ابزارهای AI سریع‌ترش می‌کنند. Harrison Barnes از BCG Attorney Search می‌نویسد این روند ممکن است جایگاه‌های ورودی را کمتر کند. پس تازه‌کار باید از روز اول روی قضاوت، فهم عمیق فنی و استدلال سرمایه‌گذاری کند، نه فقط سرعت نوشتن.
تجربه حتی برای عنوان‌های متوسط
عمومیFinnegan سابقهٔ prosecution و شمارهٔ ثبت USPTO را الزامی کرده و Knobbe و Dority & Manning دست‌کم ۲ سال تجربه می‌خواهند. تعداد جایگاه‌هایی که مهندس بدون تجربهٔ اختراع را می‌پذیرند، مثل Technical Specialist در Sterne Kessler یا Trainee در Page White Farrer، محدود است و رقابت روی آن‌ها زیاد.
حقوق و بازار کار جهانی
حقوق جهانی وکیل و نمایندهٔ ثبت اختراع (هوش مصنوعی و نرم‌افزار)
حقوق سالانه در کشورهای مختلف بر اساس داده‌های منتشرشده؛ منبع هر ردیف با آیکون کنار نام کشور باز می‌شود.
* ارقام سالانه‌اند. منبع هر رقم:
- Sterne Kessler posting, Technical Specialist or Junior Patent Agent, Electronics Group (Washington DC; engineers entering patent law), posted Sep 30, 2026: Technical Specialist starting range; median = midpoint
- Knobbe Martens posting, Patent Scientist – CS/EE (AI/ML preferred; 2+ years prosecution), seen Oct 2026: base salary range; median = midpoint
- Adobe posting, Intellectual Property Attorney (San Jose/SF; 5–8 years; AI/ML understanding required), posted Sep 18, 2026: U.S. pay range; median = midpoint
- Finnegan posting, Patent Agent – Artificial Intelligence & Software (Dallas; prior prosecution required), seen Oct 2026: base annual pay range; median = midpoint
- Glassdoor US, estimate updated Apr 2025, Patent Agent, base pay: 25th–75th pct, average (717 salaries)
- Glassdoor US, estimate updated Apr 2025, Patent Attorney, base pay: 25th–75th pct, average (493 salaries)
- Glassdoor Canada, estimate updated Oct 2026, Patent Agent, base pay: 25th–75th pct, average (21 salaries)
- Prospects (Jun 2026), from Dawn Ellmore Employment Salary Guide: qualified CPA/EPA with up to 4 years' post-qualification experience (qualifying takes 4–6 years); median = midpoint
- Glassdoor UK, estimate updated Oct 2026, Patent Attorney, base pay: 25th–75th pct, average (307 salaries)
- Glassdoor Germany, estimate updated Jan 2025, Patentanwalt, base pay: 25th–75th pct, average (42 salaries)
- Glassdoor Switzerland, estimate updated Nov 2025, Patent Attorney, base pay: 25th–75th pct, average (11 salaries)
چگونه از صفر شروع کنیم
برنامه گام‌به‌گام برای ورود به مهندسی هوش مصنوعی
ماه ۱: مبانی ثبت اختراع
شرایط ثبت، ساختار ادعا و تفاوت patent agent و patent attorney را یاد بگیرید و ببینید مدرک شما در فهرست رشته‌های USPTO هست یا نه.
ماه ۲: خواندن اختراع‌های AI
هر هفته چند اختراع ثبت‌شده در حوزهٔ کاری خودتان را در Google Patents بخوانید و ادعاها را با مقاله یا محصول مقایسه کنید.
ماه ۳: موضوع قابل ثبت در AI
بخش 2106 راهنمای MPEP و صفحهٔ موضوع قابل ثبت USPTO را بخوانید و بخش G-II 3.3.1 راهنمای EPO را.
ماه ۴: دو پروژهٔ نمونه
یک گزارش جستجوی پیشینه و یک مجموعهٔ ادعا برای روش یک مقالهٔ ML بنویسید؛ این‌ها نمونهٔ نوشتاری شما می‌شوند.
ماه ۵: آمادگی برای آزمون یا مسیر کشور خودتان
اگر در آمریکا زندگی می‌کنید برای آزمون USPTO آماده شوید؛ در بریتانیا و کانادا مسیر کارآموزی را بررسی کنید.
ماه ۶: درخواست برای نقش‌های ورودی
برای Technical Specialist، Patent Scientist یا Trainee درخواست بدهید و رزومه، کارنامه و نمونهٔ نوشتاری را آماده کنید؛ Sterne Kessler هر سه را می‌خواهد.
پروژه‌های پیشنهادی برای رزومه
گزارش جستجوی پیشینه برای یک تکنیک LLM
مبتدییک تکنیک مشخص (مثلاً روشی برای کاهش هزینهٔ inference) را انتخاب کنید و در Google Patents، The Lens و PATENTSCOPE دنبال اختراع‌ها و مقاله‌های پیشین بگردید. گزارشی بنویسید که نزدیک‌ترین اسناد را با ویژگی‌های تکنیک مقایسه کند.
مجموعهٔ ادعا برای روش یک مقالهٔ ML
متوسطیک مقالهٔ متن‌باز یادگیری ماشین را بخوانید، نوآوری فنی‌اش را جدا کنید و برایش یک ادعای مستقل و چند ادعای وابسته بنویسید. در یک صفحه توضیح دهید چرا ادعا بهبود فنی را نشان می‌دهد و فقط یک روش ریاضی نیست (MPEP 2106 و EPO G-II 3.3.1).
نقشهٔ اختراع‌های یک حوزهٔ کوچک AI
متوسطبرای یک حوزه، مثلاً diffusion models یا فشرده‌سازی مدل، فهرست اختراع‌ها را از The Lens بیرون بکشید و با Python روند سالانه، دارندگان اصلی و کشورهای ثبت را نشان دهید. نتیجه را مثل یک گزارش landscape برای مشتری بنویسید.
پاسخ تمرینی به یک Office Action واقعی
پیشرفتهیک درخواست منتشرشدهٔ AI را در USPTO Patent Center پیدا کنید که Office Action گرفته است. بدون نگاه به پاسخ واقعی، پاسخ خودتان را با اصلاحیهٔ ادعا و استدلال بنویسید و بعد با پاسخی که در پرونده ثبت شده مقایسه کنید.
یادداشت تحلیلی دربارهٔ یک تصمیم تازه
مبتدیدربارهٔ یکی از تحول‌های تازه، مثل Ex parte Desjardins در آمریکا یا رأی Emotional Perception در بریتانیا، یادداشتی کوتاه بنویسید: چه تغییر کرد و برای کسی که اختراع ML ثبت می‌کند چه معنایی دارد. این همان کاری است که Dennis Crouch سال‌ها در Patently-O کرده است.
مثال‌های واقعی و Case Studies
داستان‌های واقعی از مهندسانی که در این حوزه تأثیرگذار بوده‌اند
مهندسی برق خواند (کارشناسی از Binghamton و کارشناسی ارشد از Syracuse) و کارش را به‌عنوان مهندس در General Electric و Lockheed Martin شروع کرد، در حوزه‌های هوش مصنوعی، مهندسی نرم‌افزار و مدار. بعد مدرک حقوق (JD) را از University of Pennsylvania گرفت.
طبق ویکی‌پدیا، از ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۷ وکیل دعاوی در Fish & Richardson بود و از ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ مدیر دفتر Silicon Valley و وکیل دعاوی اختراع در Winston & Strawn. در آوریل ۲۰۲۲ مدیر USPTO شد و در دسامبر ۲۰۲۴ از آن کنار رفت و به Winston & Strawn برگشت.
مسیر او نشان می‌دهد سابقهٔ مهندسی در AI و نرم‌افزار در کار اختراع سرمایه است، نه چیزی که باید کنار گذاشت؛ همان پیش‌زمینه‌ای که امروز آگهی‌های Finnegan و Knobbe هم می‌خواهند.
کارشناسی مهندسی مکانیک و هوافضا (B.S.E.) گرفت و در ۲۰۰۳ از دانشکدهٔ حقوق University of Chicago فارغ‌التحصیل شد. تا ۲۰۰۷ در دفتر حقوقی McDonnell Boehnen Hulbert & Berghoff (MBHB) در شیکاگو کار کرد.
طبق ویکی‌پدیا، در فوریهٔ ۲۰۰۴ به‌عنوان patent agent و در اوت ۲۰۰۴ به‌عنوان patent attorney ثبت شد. در ۲۰۰۷ دانشیار دانشکدهٔ حقوق University of Missouri شد. وبلاگ او، Patently-O، رأی‌های دادگاه تجدیدنظر فدرال را تحلیل می‌کند و به گزارش BusinessWeek تا ۲۰۰۸ پرخواننده‌ترین وبلاگ حقوق اختراع بود.
اینکه او هر دو عنوان agent و attorney را در یک سال گرفت نشان می‌دهد این دو، دو پلهٔ یک مسیرند. نوشتن منظم دربارهٔ رأی‌های تازه هم راهی است که هر تازه‌واردی می‌تواند برای نشان دادن فهم خودش امتحان کند.
در بخارست به دنیا آمد و در ۱۹۸۱، در ۱۳ سالگی، با خانواده به آمریکا مهاجرت کرد. کارشناسی مهندسی هوافضا و کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرفت و پیش از دانشکدهٔ حقوق، مهندس Hughes Aircraft بود.
طبق ویکی‌پدیا، پس از گرفتن JD در ۱۹۹۶، در ۱۹۹۹ به دفتر حقوقی Irell & Manella پیوست و از ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ دو دوره managing partner آن بود. از فوریهٔ ۲۰۱۸ تا ژانویهٔ ۲۰۲۱ مدیر USPTO بود.
مهاجرت در نوجوانی و شروع از مهندسی مانع رسیدن او به ریاست ادارهٔ ثبت اختراع آمریکا نشد. برای مهاجری با پیش‌زمینهٔ فنی، مسیر او نشان می‌دهد مهارت فنی و نوشتن دقیق با هم چه درهایی را باز می‌کنند.
نمونه آگهی استخدام واقعی + تحلیل
یک آگهی واقعی از شرکت فعال در حال استخدام، با تحلیل هر بخش
Trainee Patent Attorney – AI & Software – London Office
تحلیل نیازمندی‌ها
You will have, or be expecting, a Masters Degree in Computer Science, Physics, Mathematics or another relevant technical discipline.
مدرک فنی شرط ورود است، نه مدرک حقوق. «or be expecting» یعنی دانشجوی سال آخر کارشناسی ارشد هم می‌تواند درخواست بدهد.
ضروریWe are also keen to hear from candidates with relevant degrees who have developed technical expertise through industrial experience in software, AI, machine learning, data science, cybersecurity or related fields.
این جمله در را برای کسانی باز می‌کند که سال‌ها مهندس نرم‌افزار یا ML بوده‌اند و حالا می‌خواهند مسیر عوض کنند. تجربهٔ صنعتی در AI اینجا جای مدرک ارشد را تا حدی پر می‌کند.
مهمPractical experience designing, building or deploying technical systems will be highly valued.
کسی که خودش سیستم ساخته، زودتر می‌فهمد نوآوری یک اختراع کجاست و کدام بخش فقط جزئیات پیاده‌سازی است. پروژه‌های واقعی‌تان را در رزومه نگه دارید.
مهمExcellent written and verbal communication skills.
خروجی این کار متن است: ادعا، شرح اختراع و نامه به ادارهٔ ثبت. نوشتن دقیق و روشن به انگلیسی مهم‌ترین مهارت روزانه است.
ضروریThe ability to understand complex technical concepts quickly.
هر مشتری فناوری تازه‌ای می‌آورد و شما باید در چند ساعت یا چند روز آن‌قدر بفهمید که بتوانید درباره‌اش بنویسید و دفاع کنید.
ضروریAttention to detail and a commitment to producing high-quality work.
یک کلمه در ادعا می‌تواند دامنهٔ حفاظت را تنگ یا بی‌اعتبار کند و از دست دادن یک مهلت ممکن است حق مشتری را از بین ببرد.
ضروریAn interest in the intersection of technology, innovation, law and business.
کار فقط فنی نیست؛ باید بفهمید اختراع برای کسب‌وکار مشتری چه ارزشی دارد و قانون چه اجازه‌ای می‌دهد.
مفیدRight to work: You must have the right to work in the UK. We are unable to offer any form of sponsorship.
این شرط برای بسیاری از متقاضیان خارج از بریتانیا تعیین‌کننده است: شرکت ویزای کار نمی‌دهد. پیش از درخواست مطمئن شوید اجازهٔ کار دارید.
ضروریتحلیل مسئولیت‌ها
Working directly with partners and clients from the outset, you will help protect innovations in artificial intelligence, software, data science, cryptography and next-generation computing technologies for organisations ranging from ambitious start-ups to some of the world's leading technology companies.
از همان ابتدا با شریک‌های دفتر و مشتری کار می‌کنید، نه فقط پشت میز. طیف مشتری‌ها از استارتاپ تا شرکت‌های بزرگ فناوری است.
Your work will include identifying and analysing inventions, drafting and prosecuting patent applications in the UK, Europe and internationally, advising on patentability and infringement issues, and contributing to the development of intellectual property strategies that support clients' commercial objectives.
این خلاصهٔ کامل شغل است: پیدا کردن اختراع، نوشتن و پیگیری درخواست، مشاوره دربارهٔ قابلیت ثبت و نقض، و کمک به راهبرد. کارآموز همهٔ این‌ها را زیر نظر یاد می‌گیرد.
The technologies you will encounter include machine learning models, generative AI, data analytics, distributed systems, cryptography, cybersecurity, software architectures, and blockchain technologies.
فهرست دقیق موضوع‌هایی که با آن‌ها کار خواهید کرد. هرچه پیش‌زمینه‌تان در چند مورد از این‌ها عمیق‌تر باشد، زودتر مفید می‌شوید.
From day one, you will gain experience across a wide range of technologies and industries, while developing the technical, legal and commercial skills required to qualify as a UK and European Patent Attorney.
این شغل یک مسیر آموزشی است: هم‌زمان با کار، برای صلاحیت UK و European Patent Attorney آماده می‌شوید؛ مسیری که طبق Prospects معمولاً چهار تا شش سال طول می‌کشد.
Trainees at Page White Farrer benefit from a comprehensive structured training programme with generous study and revision support and a choice of completing the Postgraduate Certificate in Intellectual Property Law, gaining exemption from the UK foundation examinations, at one of: Bournemouth University, Brunel University London, Queen Mary University of London
دفتر برای مطالعه و مرور حمایت گسترده می‌دهد و با گذراندن دورهٔ تحصیلات تکمیلی مالکیت فکری در یکی از این دانشگاه‌ها، از آزمون‌های مقدماتی بریتانیا معاف می‌شوید. حقوق را سر کار یاد می‌گیرید، نه پیش از آن.
نتیجه‌گیری کلی
این آگهی مسیر ورود مهندس به این شغل را روشن نشان می‌دهد: مدرک ارشد فنی یا تجربهٔ صنعتی در نرم‌افزار و AI، نوشتن عالی و فهم سریع فناوری؛ بدون نیاز به مدرک حقوق. کار از روز اول نوشتن و پیگیری درخواست برای اختراع‌های ML، هوش مصنوعی مولد و نرم‌افزار است و آموزش حقوقی ضمن کار انجام می‌شود. آگهی حقوق را اعلام نکرده؛ طبق Prospects، کارآموزان ثبت اختراع در بریتانیا معمولاً ۲۸٬۵۰۰ تا ۴۲٬۰۰۰ پوند درآمد دارند. شرط اجازهٔ کار در بریتانیا بدون اسپانسر مهم‌ترین محدودیت آن است.
آینده و روندها
پیش‌بینی ۵–۱۰ ساله و مهارت‌هایی که باید یاد بگیرید
آمار رسمی جداگانه‌ای برای Patent Agent یا Patent Attorney وجود ندارد. نزدیک‌ترین گروه BLS آمریکا، Lawyers، فقط وکلای دارای مجوز را می‌شمارد و Patent Agentها را در بر نمی‌گیرد؛ BLS برای این گروه از ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵ رشد ۵ درصدی و سالانه حدود ۲۸٬۷۰۰ فرصت شغلی پیش‌بینی می‌کند. نشانهٔ تقاضا برای خود این کار، حجم اختراع‌های AI است: طبق گزارش WIPO، شمار خانواده‌های اختراع در هوش مصنوعی مولد از ۷۳۳ در ۲۰۱۴ به بیش از ۱۴ هزار در ۲۰۲۳ رسیده است.
منبع: BLS OOH, Lawyers (2025–35); WIPO Patent Landscape Report – Generative AI
مهارت‌های نوظهور که باید یاد بگیرید
پیش‌بینی‌های آینده
اداره ثبت اختراع بریتانیا در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، پس از رأی دیوان عالی بریتانیا در پروندهٔ Emotional Perception، راهنمای بررسی اختراع‌های AI را برداشت؛ یعنی رویکرد بریتانیا به اختراع‌های AI در حال بازتعریف است.
USPTO در ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ یادداشت تازه‌ای دربارهٔ اظهارنامه‌های SMED منتشر کرد که جای یادداشت دسامبر ۲۰۲۵ را گرفت؛ ادامهٔ مسیری که با راهنمای AI در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ و تصمیم Desjardins شروع شد.
BLS آمریکا پیش‌بینی می‌کند اشتغال وکلا (Lawyers) از ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵، ۵ درصد رشد کند. این گروه فقط وکلای اختراع را می‌شمارد، نه Patent Agentها را، و BLS گروه جداگانه‌ای برای کار ثبت اختراع ندارد.
ابزارهای AI کارهای پایه را سریع‌تر می‌کنند. Solve Intelligence می‌گوید کاربرانش ۵۰ تا ۹۰ درصد افزایش بهره‌وری گزارش کرده‌اند و Harrison Barnes از BCG Attorney Search می‌نویسد احتمالاً در سال‌های آینده کار کمتری برای وکلای اختراع می‌ماند و جایگاه‌های ورودی ممکن است کم شود. در مقابل، کارفرماها کار با همین ابزارها را جزو شرایط گذاشته‌اند (Lyft و Adobe) و خود شرکت‌های ابزارساز نمایندهٔ ثبت اختراع باتجربه استخدام می‌کنند. ریسک دیگر بی‌ثباتی قواعد است: راهنمای AI بریتانیا در ۲۰۲۶ برداشته شد و راهنمای مخترع بودن USPTO در ۲۰۲۵ عوض شد. ریسک سوم برای مهاجران، گره خوردن مجوز به کشور است: آزمون USPTO برای غیرمقیمان آمریکا برگزار نمی‌شود.
منابع
اطلاعات این صفحه در تاریخ ۳۰ مهر ۱۴۰۵ از این ۳۸ منبع بررسی شده است.
- Trainee Patent Attorney – AI & Software, London — Page White Farrer (job posting)
- Patent Agent – Artificial Intelligence & Software (Dallas) — Finnegan (job posting)
- Patent Scientist – Computer Science/Electrical Engineering — Knobbe Martens (job posting)
- Technical Specialist or Junior Patent Agent, Electronics Group — Sterne Kessler (job posting)
- Electrical and Computer Science Technologies Patent Attorney or Agent — Dority & Manning (Patently-O jobs)
- Fish & Richardson — Technology Specialist openings
- Intellectual Property Attorney — Adobe (job posting)
- Counsel, Patents & IP — Lyft (job posting)
- Head of Intellectual Property — 1X (job posting)
- Director, Intellectual Property Counsel — Cerebras Systems (job posting)
- Legal and Product Engineer (Patent Prosecution) — Solve Intelligence (job posting)
- Patent Examiner (Computer Science) — USPTO on USAJOBS (job posting)
- USPTO Jobs — Patent examiner
- Glassdoor — Patent Agent salaries, United States
- Glassdoor — Patent Attorney salaries, United States
- Glassdoor — Patent Agent salaries, Canada
- Glassdoor — Patent Attorney salaries, United Kingdom
- Glassdoor — Gehalt Patentanwalt, Deutschland
- Glassdoor — Patent Attorney Gehalt, Schweiz
- Prospects — Patent attorney job profile (salary from Dawn Ellmore Salary Guide)
- BLS Occupational Outlook Handbook — Lawyers
- WIPO Patent Landscape Report: Generative AI — Key findings
- USPTO — Becoming a patent practitioner
- USPTO — General Requirements Bulletin for the registration examination (PDF, Aug 2026)
- CPATA — Become an Agent in Training (Canada)
- Newcastle University Careers — Patent work
- EPO — European qualifying examination (EQE)
- USPTO — Revised inventorship guidance for AI-assisted inventions (Nov 2025)
- USPTO — Subject matter eligibility (guidance, AI update, memos)
- Nixon Peabody — USPTO’s Desjardins and SMEDs reset the § 101 playbook for AI
- EPO Guidelines for Examination — G-II 3.3.1 Artificial intelligence and machine learning
- GOV.UK — Examining patent applications relating to AI inventions (withdrawn Feb 2026)
- DABUS — Wikipedia
- Harrison Barnes — The Future of Patent Attorneys in an AI-Driven Legal Market (BCG Attorney Search)
- Kathi Vidal — Wikipedia
- Dennis Crouch — Wikipedia
- Andrei Iancu — Wikipedia
- Patently-O — patent law blog